Pakiet 100 zmian dla firm

Propozycje Ministerstwa Rozwoju to zmniejszenie uciążliwości kontrolnych

                      

Ministerstwo Rozwoju przygotowało pakiet ułatwień dla przedsiębiorców pod nazwą „100 zmian dla firm”, który jest pierwszym etapem realizacji „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”. Zawiera on szereg propozycji, których celem ma być m.in. redukcja obowiązków administracyjnych i zmniejszenie uciążliwości kontroli przedsiębiorców. Zmiany objęły zapisy Kodeksu Cywilnego, Kodeksu Pracy, Prawa budowlanego, Kodeksu spółek handlowych i wiele innych ustaw. Federacja Przedsiębiorców Polskich wskazuje na dobry kierunek proponowanych zmian, które wyeliminują biurokrację i niepotrzebne obowiązki formalne dla przedsiębiorców, pozwalając im na znaczące oszczędności.

                          

Ważne zapisy dotyczą ułatwień dla przedsiębiorców w zakresie kontroli administracyjnych. Obejmują one przede wszystkim zakaz powtórnej kontroli w tym samym zakresie, a także m.in:

  • Możliwość złożenia skargi do sądu na postanowienie organu kontroli oraz sprzeciwu wobec przedłużania czasu kontroli
  • Możliwość prowadzenia kontroli wyłącznie po identyfikacji prawdopodobieństwa naruszania prawa (analizy ryzyka)
  • Obowiązek organów kontroli do zamieszczania na swoich stronach internetowych informacji o procedurach kontroli
  • Umożliwienie przeprowadzania wspólnych kontroli organów administracji publicznej, jeżeli przedmiot kontroli jest ten sam, a przeprowadzenie kontroli jest obligatoryjne (np. kontrola obiektu budowlanego przed dopuszczeniem do użytkowania)
  • Uregulowanie mechanizmu ochrony przedsiębiorcy przed ponoszeniem negatywnych skutków wynikających ze zmiany wykładni przepisów prawa przez organy państwowe
  • Regulację trybu pobierania próbek i dokonywania oględzin w ramach kontroli

Zmiany w zakresie kontroli wykonywania działalności mają zapewnić lepsze wyważenie interesu przedsiębiorcy i interesu publicznego, a tym samym wzmocnienie zasady zaufania państwa do obywatela. Zmiany legislacyjne faktycznie wychodzą naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców w tym względzie. Adresują wielokrotnie podnoszone przez nich kwestie dotyczące nieprzewidywalności procesu kontroli i generowania dodatkowych czynników ryzyka działalności z tego tytułu. Wdrożenie ich jest krokiem w kierunku ułatwienia przygotowania się przedsiębiorcy do procesu kontroli, jej szybszego przebiegu i większej przejrzystości. Należy również podkreślić dążenie prawodawcy do budowania kapitału zaufania między biznesem i organami państwowymi. Ta rzadko podnoszona dotychczas kwestia jest jednym z najbardziej niedocenianych i zaniedbanych fundamentów rozwoju przedsiębiorczości. 

W Pakiecie 100 zmian dla firm wprowadzono rozwiązania:

  • zgodnie z którymi organy administracji publicznej powinny planować i organizować kontrole po uprzednim przeprowadzeniu identyfikacji prawdopodobieństwa naruszenia prawa
  • zobowiązanie organów administracji publicznej do zamieszczania w BIP ogólnych schematów procedur kontroli oraz sposobu przeprowadzenia analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej
  • podjęcie czynności polegających na pobieraniu próbek i dokonywaniu oględzin, w tym pojazdów lub dokonywaniu pomiarów powinno być poprzedzone zawiadomieniem, z tą różnicą że organ kontroli nie będzie obowiązany czekać, aż upłynie 7 dni od zawiadomienia
  • przedsiębiorca będzie miał możliwość wyboru jednej formy książki kontroli – elektronicznej lub papierowej
  • umożliwienie przeprowadzania wspólnych kontroli organów administracji publicznej, jeżeli przedmiot kontroli jest ten sam, a przeprowadzenie kontroli jest obligatoryjne (np. kontrola obiektu budowlanego przed dopuszczeniem do użytkowania)
  • wprowadzenie zakazu kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć zakresu objętego uprzednio zakończoną kontrolą
  • uzupełnienie o regulację umożliwiającą złożenie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu kontroli o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Dodatkowo proponuje się umożliwić przedsiębiorcy złożenie uzasadnionego sprzeciwu wobec każdorazowego przedłużenia czasu trwania kontroli przez organ
  • uregulowanie mechanizmu ochrony przedsiębiorcy przed ponoszeniem negatywnych skutków wynikających ze zmiany wykładni przepisów prawa przez organy państwowe, w zakresie w jakim przedsiębiorca działał w zaufaniu do ugruntowanej praktyki stosowania danych przepisów, która następnie została zmieniona
  • wprowadzenie pojęcia „ugruntowanej praktyki” jako wykładnię dominującą w okresie objętym zachowaniem przedsiębiorcy, nie krócej jednak niż w okresie 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie przedsiębiorcy albo przed dniem podjęcia czynności kontrolnych
  • ustanowienie ogólnej reguły, zgodnie z którą przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w przypadku zmiany przez organ administracji publicznej, państwową jednostkę organizacyjną lub organ kontroli w jego indywidualnej sprawie, w zakresie, w jakim zastosował się do „ugruntowanej praktyki” albo zastosował się do stanowiska zajętego wobec niego we wcześniejszym rozstrzygnięciu lub wyniku kontroli jego działalności gospodarczej
  • wprowadzenie ograniczenia zakresu danych zawartych we wpisie do CEIDG niezwiązanych bezpośrednio z działalności gospodarczą lub niewpływających na bezpieczeństwo obrotu publicznego

Propozycje zmian stworzą przedsiębiorcy możliwość zapoznania się z konkretną procedurą kontroli w praktycznej formule „krok po kroku”, wskazując podstawowe rozwiązania i tryby postępowania. Spodziewane jest ograniczenie czasu trwania kontroli, jak również otwarcie przed przedsiębiorcą szansy na uzyskanie w relatywnie szybki i nieuciążliwy sposób niezbędnych uzgodnień i stanowisk organów. Zwracamy również uwagę na wprowadzenie obowiązku pouczenia przedsiębiorcy o właściwym, według organu kontroli, rozumieniu i zastosowaniu przepisu oraz ustaleniu terminu, od którego przedsiębiorca będzie obowiązany się podporządkować stanowisku organu kontroli. W konsekwencji ma to zwalniać przedsiębiorcę od odpowiedzialności za zdarzenia przeszłe. Uważamy, że powyższe propozycje mogą stanowić „milowy krok” ku zwiększeniu przejrzystości procesu kontroli i umocnieniu pozycji przedsiębiorców, którzy wielokrotnie ucierpieli przez oczywisty brak wiedzy na temat zawiłości przepisów i interpretacji w ramach procedury kontrolnej.