Apel Rady Przedsiębiorczości: potrzeba zdecydowanych działań w zakresie zwalczania oszukańczych reklam i deepfake’ów

W mediach społecznościowych masowo rozpowszechniane są, bez zgody zainteresowanych, wizerunki przedsiębiorców, menedżerów i osób publicznych, a także nazwy i oznaczenia firm oraz mediów, wykorzystywane do niszczenia ich reputacji lub promowania oszustw.

W takich reklamach cyberprzestępcy często przedstawiają fałszywe platformy inwestycyjne, oszukańcze inwestycje w kryptowaluty czy też nieistniejące produkty finansowe.

Ofiarami są konsumenci, którzy w większości przypadków bezpowrotnie tracą zainwestowane lub przekazane środki pieniężne. Ofiarami są także osoby i firmy, których wizerunek, oznaczenia lub reputacja zostają bezprawnie wykorzystane. Oszustwa internetowe stały się globalnym, zorganizowanym przemysłem przestępczym.

Szczególna odpowiedzialność spoczywa na platformach, które czerpią przychody z emisji takich reklam i udostępniają systemy reklamowe wykorzystywane przez cyberprzestępców do precyzyjnego kierowania reklam do wybranych grup odbiorców.

Polskie orzecznictwo wskazuje, że platforma aktywnie uczestnicząca w procesie reklamowym nie zawsze może być traktowana wyłącznie jako neutralny pośrednik i na tej podstawie uchylać się od odpowiedzialności za rozpowszechniane płatne treści. Skuteczne egzekwowanie obowiązków platform wymaga jednak dokończenia prac nad krajowymi przepisami dotyczącymi stosowania Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act – DSA). DSA obowiązuje w Polsce od 2024 roku, ale wciąż nie został zakończony proces legislacyjny dotyczący przepisów, które mają zapewnić właściwym organom pełne uprawnienia kontrolne i sankcyjne wobec platform.

Rada Przedsiębiorczości apeluje do Sejmu, Senatu, Prezydenta RP i Rządu o pilne dokończenie tego procesu legislacyjnego i przyjęcie przepisów niezbędnych do skutecznego egzekwowania DSA w Polsce, a także stworzenie realnych mechanizmów egzekwowania prawa wobec największych platform cyfrowych. Niezbędna jest zwłaszcza szybka ścieżka usuwania fałszywych reklam oraz ułatwienie dochodzenia roszczeń od platform, które mimo zgłoszeń nadal je rozpowszechniają.

Nie może istnieć model biznesowy, w którym platforma zarabia na emisji reklamy, decyduje otym, komu zostanie ona pokazana, a jednocześnie nie zapewnia skutecznych mechanizmówchroniących przed wykorzystywaniem jej infrastruktury do masowych oszustw.

Potrzeba zdecydowanego wzmocnienia działań po stronie platform w zakresie poprawy algorytmów eliminujących oszukańcze reklamy i wprowadzania mechanizmów uniemożliwiających wyświetlanie oszukańczych i nieprawdziwych treści konsumentom i przedsiębiorcom.

Niezbędne jest także zaangażowanie wszystkich interesariuszy – nie tylko platform i samych przedsiębiorców, ale także strony publicznej – w szeroko zakrojone kampanie edukacyjne uświadamiające obywatelom zagrożenia związane z oszukańczymi reklamami.

To kwestia ochrony konsumentów, reputacji przedsiębiorców i ich firm, bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz zaufania do gospodarki cyfrowej.