Czy świadczenie gwarantowane w ochronie zdrowia zawsze oznacza gwarantowany dostęp do leczenia?
18 sierpnia 2026
W Federacji Przedsiębiorców Polskich od lat analizujemy finanse systemu ochrony zdrowia (tworząc m.in. raporty o luce finansowej i Monitor Finansowania Ochrony Zdrowia). Równie kluczowy jest dla nas jednak bezpośredni dostęp pacjentów do leczenia finansowanego ze środków publicznych.
Choć wszystkie refundowane leki stanowią świadczenia gwarantowane, w praktyce sytuacja pacjentów zależy od kategorii refundacyjnej: leki w aptekach – pacjenci realizujący receptę mają zapewniony bezpośredni dostęp do terapii oraz programy lekowe i chemioterapia – dostępność leczenia bywa ograniczona limitami finansowania i kontraktami szpitali z NFZ.
W efekcie pacjenci oczekują na rozpoczęcie leczenia, mimo że terapia znajduje się na liście refundacyjnej i powinna być dostępna „od ręki”. Problem ten dotyka przede wszystkim: osób chorujących przewlekle i pacjentów z chorobami rzadkimi (dla których czas ma kluczowe znaczenie kliniczne).
Co więcej, czas oczekiwania potrafi różnić się w zależności od rodzaju schorzenia, co rodzi pytania o realizację konstytucyjnej zasady równego dostępu do świadczeń.
W naszej ocenie taka sytuacja jest trudna do uzasadnienia – zwłaszcza przy obecnych wysiłkach Ministerstwa Zdrowia, które stale rozszerza listę refundacyjną. Dlatego zwróciliśmy się do Departamentu Równego Traktowania w KPRM z prośbą o przeanalizowanie tego problemu i rozpoczęcie dyskusji o większej spójności systemu.
Pacjenci powinni mieć równy i przewidywalny dostęp do leczenia – niezależnie od diagnozy czy procedury refundacyjnej.