Spotkanie prasowe FPP: Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy – gdzie kończy się kontrola, a zaczyna niepewność przedsiębiorców?

Czy Państwowa Inspekcja Pracy może weryfikować sposób zatrudnienia poza formalnym postępowaniem kontrolnym? Gdzie przebiegają granice uprawnień inspekcji i jakie gwarancje proceduralne przysługują przedsiębiorcom? Te kwestie były przedmiotem spotkania prasowego Federacji Przedsiębiorców Polskich, które 29 października odbyło się w siedzibie FPP.

Federacja Przedsiębiorców Polskich zwraca uwagę na niepokojącą praktykę prowadzenia przez PIP czynności weryfikacyjnych poza formalnym postępowaniem kontrolnym. Z informacji, którymi dysponuje FPP, wynika, że inspektorzy kierują do osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych szczegółowe ankiety dotyczące m.in. okoliczności rekrutacji, stopnia podporządkowania pracowniczego, narzucania godzin i miejsca pracy, a także korzystania ze sprzętu firmowego.

W ocenie Federacji czynności te zmierzają do ustalenia czy umowy cywilnoprawne nie są w rzeczywistości wykorzystywane do zastępowania umów o pracę. Wątpliwości budzi jednak przede wszystkim sposób prowadzenia takich działań, poza formalną procedurą kontrolną, która zapewniałaby obu stronom możliwość przedstawienia swojego stanowiska i skorzystania z przysługujących im praw. Kluczowe jest bowiem nie tylko to, jakie uprawnienia ma inspekcja, ale również w jaki sposób i w jakich ramach prawnych z nich korzysta.

Podczas spotkania eksperci FPP analizowali praktyczne konsekwencje działalności kontrolnej PIP w świetle reformy z 8 lipca 2026 r. Zwrócili uwagę na wątpliwości interpretacyjne związane z nowymi regulacjami oraz ryzyko niejednolitego stosowania przepisów. Szczególne miejsce w dyskusji zajęły podstawy prawne i przebieg kontroli, granice czynności weryfikacyjnych oraz wystąpienia dotyczące stosowania umów cywilnoprawnych. Omówiono również możliwe konsekwencje nowych narzędzi inspekcyjnych dla pracodawców i pracowników.

W spotkaniu udział wzięli Marek Kowalski – Przewodniczący FPP, prof. Grażyna Spytek-Bandurska – ekspertka FPP ds. stosunków pracy, dialogu społecznego i rynku pracy oraz Łukasz Kozłowski – Główny ekonomista FPP.