Ustawa o PIP jednak niekonstytucyjna?

Ustawa przyznająca Państwowej Inspekcji Pracy nowe uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę wprowadza mechanizm pozwalający okręgowemu inspektorowi pracy na wydanie decyzji administracyjnej wywołującej skutki w sferze istnienia stosunku pracy. Wbrew deklaracjom projektodawców decyzja OIP może nie tylko potwierdzać istnienie stosunku pracy, ale również stanowić podstawę jego powstania. Rodzi to poważne pytania o konstytucyjność nowych regulacji. Dodatkową niepewność powoduje oczekująca na rozpoznanie sprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym. Czy do tego czasu PIP powinna powstrzymać się od korzystania z nowych uprawnień, czy działać na podstawie obowiązujących przepisów?

Federacja Przedsiębiorców Polskich opublikowała blisko 200-stronicową ekspertyzę prawną dotyczącą nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z 11 marca 2026 r. Jej autorzy: eksperci prawa pracy i prawa konstytucyjnego: prof. dr hab. Renata Babińska-Górecka, dr hab. Aleksander Cieśliński, dr hab. Radosław Strugała oraz dr hab. Marcin Wiącek, przedstawiają 11 kluczowych tez dotyczących nowych uprawnień okręgowych inspektorów pracy (OIP) do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej.

Eksperci wskazują na liczne wątpliwości konstytucyjne i systemowe związane z nowymi regulacjami, w tym ryzyko naruszenia swobody umów, autonomii woli stron, zasad społecznej gospodarki rynkowej oraz prawa do sądu. Analizują również potencjalną niezgodność przepisów z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej, a także zastrzeżenia dotyczące gwarancji proceduralnych przysługujących stronom postępowania.

Niepewność dotyczy nie tylko konstytucyjności samych przepisów, lecz także praktycznych konsekwencji ich stosowania. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez TK pozostają otwarte pytania o zakres korzystania przez PIP z nowych kompetencji oraz skutki decyzji wydanych na podstawie regulacji, które mogłyby zostać uznane za niekonstytucyjne. Stawką jest nie tylko sposób działania inspekcji, ale również bezpieczeństwo prawne pracodawców i pracowników.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią ekspertyzy, która dostępna jest na stronie FPP wspiera.

 

 

 

Źródło: Prawo.pl