Strategia wodna dla przemysłu w Polsce
Streszczenie:
Woda staje się jednym z kluczowych zasobów strategicznych dla polskiej gospodarki. Jej dostępność w odpowiedniej ilości i jakości warunkuje ciągłość produkcji, bezpieczeństwo energetyczne, stabilność łańcuchów dostaw oraz konkurencyjność przedsiębiorstw. Polska należy jednocześnie do państw o relatywnie niskich zasobach wodnych w Europie, a postępująca zmiana klimatu zwiększa ryzyko okresowych niedoborów, niskich przepływów, gwałtownych opadów oraz wzrostu kosztów uzdatniania wody.
„Strategia wodna dla przemysłu w Polsce”, przygotowana przez Federację Przedsiębiorców Polskich, jest oddolną odpowiedzią środowiska przedsiębiorców na Europejską Strategię Odporności Wodnej. Dokument rozwija diagnozy i rekomendacje przedstawione w Białej Księdze FPP, przekładając je na praktyczny model transformacji wodnej polskiego przemysłu.
Strategia wskazuje, że polskie przedsiębiorstwa coraz częściej monitorują zużycie wody, jednak działania te nie zawsze są elementem strategicznego zarządzania. W badanej grupie 93% zakładów prowadzi bilans wodny, lecz przeciętnie tylko około 10% wykorzystywanej wody trafia do ponownego użycia, a formalne plany reagowania na niedobory posiada 21% przedsiębiorstw. Największy niewykorzystany potencjał dotyczy zatem zamykania obiegów, recyrkulacji, ponownego wykorzystania wody oraz przygotowania przedsiębiorstw na sytuacje deficytowe.
Strategia FPP opiera się na sześciu wzajemnie uzupełniających się pakietach działań:
- budowie systemu danych i oceny ryzyka wodnego,
- wdrożeniu zasady „efektywność wodna przede wszystkim”,
- stworzeniu porównywalnych benchmarków efektywności wodnej,
- rozwoju obiegów zamkniętych i ponownego wykorzystania wody,
- zwiększeniu odporności na niedobory oraz koordynacji działań na poziomie zlewni,
- ustanowieniu trwałej platformy współpracy przemysłu z administracją publiczną.
Pakietom tym towarzyszą propozycje dotyczące finansowania inwestycji wodnych, rozwoju kompetencji, edukacji, projektów pilotażowych oraz dialogu pomiędzy przedsiębiorstwami, administracją, instytucjami finansowymi, samorządami i środowiskiem naukowym.
Mapa drogowa Strategii obejmuje dwa etapy. Do 2030 r. powinny zostać zbudowane fundamenty systemu: wiarygodne dane, metody oceny ryzyka, standardy efektywności oraz pierwsze rozwiązania pilotażowe. W latach 2031-2035 przewidziano skalowanie instrumentów i osiąganie dojrzałości systemu zarządzania wodą w polskim przemyśle.
Dokument nie jest aktem prawa ani programem rządowym. Stanowi strategiczną propozycję środowiska przedsiębiorców i punkt wyjścia do opracowania kompleksowej krajowej polityki odporności wodnej przemysłu. Jego celem jest przejście od działań reaktywnych do modelu przemysłu inteligentnie zarządzającego wodą: znającego swoje ryzyka, mierzącego efektywność, ograniczającego straty, zamykającego obiegi oraz przygotowanego na okresowe niedobory i inne zakłócenia hydrologiczne.
Zapraszamy przedsiębiorstwa, przedstawicieli administracji publicznej, instytucje finansowe, samorządy, operatorów infrastruktury, ekspertów oraz organizacje społeczne do włączenia się w dalsze prace nad wdrażaniem Strategii. Wspólnie możemy stworzyć warunki, w których odporność wodna będzie wzmacniać bezpieczeństwo, innowacyjność i konkurencyjność polskiego przemysłu.
