Biała Księga Wyzwań i Priorytetów Wdrożenia Strategii Odporności Wodnej UE w polskim przemyśle
Streszczenie:
W 2025 r. Komisja Europejska przyjęła Europejską Strategię Odporności Wodnej, która ustanawia nowe ramy polityki wodnej w UE, zakładając m.in. wzrost efektywności wodnej, rozwój ponownego wykorzystania wody oraz cyfryzację danych. Polska – jeden z krajów o najniższych zasobach wodnych, ale z dużym, wodochłonnym przemysłem – stoi przed szczególną potrzebą dostosowania się do tych wymogów.
Biała Księga, przygotowana przez Federację Przedsiębiorców Polskich, analizuje luki systemowe, dane z zakładów przemysłowych oraz wyniki warsztatów z firmami. Wskazuje, że woda staje się kluczowym czynnikiem konkurencyjności, a największe bariery mają charakter regulacyjny i ekonomiczny, nie technologiczny. Przemysł jest gotowy na transformację, ale brakuje zasad, norm, procedur i bodźców finansowych umożliwiających jej realizację. Luka finansowa oraz brak przepisów dla ponownego wykorzystania wody to najpoważniejsze ograniczenia.
Wśród najważniejszych priorytetów wymagających pilnych działań znajdują się: wprowadzenie zasady „po pierwsze efektywność wodna”, stworzenie regulacji dla ponownego wykorzystania wody, reforma bodźców ekonomicznych oraz opracowanie planów reagowania na deficyt. Kluczowe są także jednolite KPI wodne, zintegrowany system danych i redukcja strat wody.
Na poziomie UE raport rekomenduje m.in. ujednolicenie standardów jakości wody do ponownego użycia, stworzenie europejskich KPI i systemu MRV, harmonizację podejścia do strat wody, wytyczne dotyczące taryf oraz wspólne zasady reagowania na suszę.
Polska – dzięki dużej skali przemysłu i rosnącemu potencjałowi technologicznemu – może pełnić rolę „laboratorium wdrożeniowego” Strategii UE. Warunkiem realizacji celów do 2030 r. jest uznanie wody za zasób strategiczny oraz zapewnienie spójnych, stabilnych i kompletnych ram prawnych i finansowych.